Wolnomularstwo

XX w.

W większości krajów Europy Środkowo-Wschodniej loże narodowe zaczęły wyniknąć zaledwie wewnątrz XX wieku, pierwej bo te kraje znajdowały się w środku strefie wpływów tureckich również rosyjskich, gdzie inicjatywa masonerii była zakazana. Swoje struktury rozwijało w tym miejscu przede wszystkim od chwili lat dziewięćdziesiątych wolnomularstwo regularne o rodowodzie anglosaskim. W Rosji działało wiele lóż "dzikich" (nieregularnych).

Masoneria na początku XX wieku przyczyniła się do europeizacji Turcji: wprowadzenia alfabetu łacińskiego zamiast arabskiego, wprowadzenia kalendarza gregoriańskiego, ograniczenia wpływu duchownych muzułmańskich na politykę państwa. Masonem był w pojedynkę prezydent Kemal Atatürk - "Ojciec narodu tureckiego".

W systemach totalitarnych (komunizm, narodowy socjalizm oraz nazizm) realizacja masonerii była zakazana.

Dzisiaj na świecie najwięcej wolnomularzy żyje w środku Stanach Zjednoczonych (ok. 2 mln), Wielkiej Brytanii (ok. 500 tys.), Francji (ok. 120 tys.). Proporcjonalnie do liczby mieszkańców względnie co niemiara masonów jest w środku krajach skandynawskich (w czteromilionowej Norwegii ok. 14 tys., w środku trzystutysięcznej Islandii przeszło 3 tys., w toku jak wewnątrz osiemdziesięciomilionowych Niemczech ledwie ok. 13 tys.). Liczba wolnomularzy współcześnie maleje, zwłaszcza w środku Stanach Zjednoczonych, gdzie do niedawna był to manewr masowy. Do czasów zakazania wskroś III Rzeszę działalności wszelkich lóż liczna oraz silna była wolnomularstwo niemiecka. W Holandii, Włoszech również Hiszpanii jest ich nieco tysięcy. Masoneria istnieje również w środku Japonii. W Quebecu działa zaledwie parę lóż powiązanych z Wielkim Wschodem Francji, działają przeciwnie zaś francuskojęzyczne loże regularne oraz loże Rytu Memphis-Misraim[8].